Αργοστόλι, Νύχτα 25ης Απριλίου 1821 Κάτω από άκρα μυστικότητα στο πλοίο των Μεταξάδων, Ανδρέα και Κωνσταντίνου, επιβιβάζονται 90 ετοιμοπόλεμοι Κεφαλλήνιοι άντρες να κινήσουν για του Λάλα μαζί με πολεμοφόδια και τροφές. Κατά την ανατολή το πλοίο πλέει προς το Ληξούρι. Οι Κεφαλλήνιοι πυροβολούν τρεις φορές στον αέρα και η σημαία της Φιλικής Εταιρείας υψώνενται στο Κεφαλονίτικο παπόρο. Από εκεί σταματούν στον όρμο της Πεσσάδας και ανεβαίνουν στο κατάστρωμα άλλοι 30 οπλοφόροι της Ιωάννας Μεταξά, από τον Λουρδά και τα Βλαχάτα 50 κι άλλοι 20 του παπα-Παναγή Μαρκέτου από το Κάστρο του Αγιωργιού. Από το ορεινό Πυργί ο Γεράσιμος Φωκάς μαζί με 40 παλληκάρια και πάνω από 50 εξ Ελίου Κορωνών και άλλοι 70 από τα Ομαλά. Τρακόσια εξήντα συνολικά Κεφαλονίτικα τουφέκια μπαρκάρουν στο σκαρί του Ανδρέα Μεταξά, έτοιμα να ρίξουν το μολύβι τους στους Τουρκαλβανούς του Λάλα. Αρχές του Μαγίου ξεμπαρκάρουν στην Κυλλήνη και τελείται Δοξολογία επί του καταστρώματος. Ακόμα ο Φιλικός Ευάγγελος Πανάς με 100 οπλοφόρους και δυο πυροβόλα αποβιβάζεται στην Κυλλήνη. Οι Κεφαλονίτικες δυνάμεις συμπράττουν με τα Επαναστατικά σώματα που αποτελούνται από Ηλείους, Γορτύνιους, Αχαιούς, Μεσσήνιους, Ζακύνθιους, Τριφύλιους και στρατοπεδεύουν στις περιοχές Πούσι και Μποτίνι με έναν, μοναδικό σκοπό, τη συντριβή των σκληροτράχηλων Λαλαίων της περιοχής. Το ηθικό των Ελλήνων ανεβαίνει μόλις καταφθάνουν οι Κεφαλονίτες. Έχουν περάσει πόσες ντουζίνες μέρες. Σύγχιση και κακός συντονισμός μας κοστίζουν τον αρχηγό μας Γεώργιο Πλαπούτα και 14 ακόμα παλληκάρια. Ο Γέρος του Μωριά αντιλαμβάνεται την κατάσταση και στέλνει τον εμπειροπόλεμο Δημητράκη Πλαπούτα. Το ημερολόγιο δείχνει 13 Ιουνίου. Μέσα σε ανελέητο καύσωνα, μεγάλη πείνα και αφόρητη δίψα οι Έλληνες δίνουν μάχη σώμα με σώμα! Η ανδρεία τους, αναγκάζει τις δυνάμεις του Γιουσούφ Πασά να υποχωρήσουν και μαζί με τους Λαλαίους την επομένη να πάρουν τον δρόμο για την Πάτρα. Οι Έλληνες πολεμούν γενναία και χάνουν 84 άνδρες. Ανάμεσα στους πολλούς τραυματίες είναι και ο Κεφαλλονίτης Ανδρέας Μεταξάς, κατοπινός πρωθυπουργός της Ελλάδας που τραυματίσθηκε όταν φόνευσε ένα Τουρκάραπα που κρυβότανε σε ένα δέντρο. Στην μάχη του Λάλα διακρίθηκαν οι Μεταξάδες από τα μέρη της Παλικής με πολλούς άντρες και μερικά κανόνια του εμπορικού ναυτικού που αγόρασαν με δικά τους χρήματα αλλά και με τους Κεφαλονίτες που διέθεσαν στην μάχη. Είναι γεγονός πως χωρίς την συμμετοχή τους η εκστρατεία στο Λάλα θα χανόταν. Σε αυτή τη σκληρή μάχη ιδιαίτερη ιστορική μνεία γίνεται στη συμβολή του άμαχου πληθυσμού. Όσοι από τους κατοίκους των χωριών της ορεινής Ηλείας μπορούσαν να κρατήσουν όπλο, συνέδραμαν, συστρατευόμενοι υπό τις διαταγές των οπλαρχηγών. Οι τσοπάνηδες, προσέφεραν ολόκληρες στάνες από αιγοπρόβατα, πουλερικά και μοσχάρια στους οπλαρχηγούς, για να σιτιστούν οι άνδρες τους. Τα πιο δυναμωμένα παιδιά μάζεψαν όλα τα υποζύγια και με ξυλοβάρελα, τσίτσες, βαρέλες και ασκιά, κουβαλούσαν μέρα-νύχτα νερό από όλες τις παρακείμενες πηγές των χωριών Δούκα, Ντάρτιζας, Νεμούτας, Πέρσαινας και Κλεινδιά. Οι γυναίκες ανέλαβαν τη δυσκολότερη εργασία της επιμελητείας. Κατανεμημένες κατάλληλα, οι εκατοντάδες ηρωΐδες χωριατοπούλες, γνωρίζοντας άριστα τη δουλειά τους, προσέφεραν χωρίς δισταγμό και φόβο τις υπηρεσίες τους. Ως ελάχιστο φόρο τιμής αναφέρουμε ενδεικτικά μερικά ονόματα Κεφαλλήνων αγωνιστών που είναι γνωστά στην ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΛΑΛΑ: Κωνσταντίνος Φραγκισκάτος από την Πύλαρο Γεράσιμος Ματαράγκας προάστειο Αγίου Γεωργίου Ευστάθιος Ματαράγκας (αιχμαλωτίσθηκε από τον Ιμπραήμ και αποκεφαλίστηκε) Ζαχαρίας Ματαράγκας, Νικόλαος Μοντεσάντος, Δήμος Καγγάδης, Ανδρέας Αλοϊσίου Πόγγης, Πέτρος Νόμπελης, Σπυρίδων Καραβίας από το Αργοστόλι Σπυρίδων Πανάς, Διονύσιος Φωκάς, Δανιήλ Πανάς, Ηλίας Πανάς, Μιχαήλ Ποταμιανός, Κοσμάς Ζερβός Λιναρδάτος από τα Ζερβάτα Σάμης Ζαχαρίας Ζερβός Μικελάτος από τα Ζερβάτα Σάμης Παναγής Ζερβός Τρεμουντάνη από τα Ζερβάτα Σάμης Στυλιανός Ζερβός Τζανετάτος από τα Ζερβάτα Σάμης Αντώνιος Ζαχαράτος από τα Ζερβάτα Σάμης ΑΘΑΝΑΤΟΙ! Έρευνα & Κείμενο: Μωραΐτες εν Χορώ